13
okt

Krachtles 13: Zo wá-wá-wá-wáánzinnig gedroomd!

Geplaatst door op in Artikelen
  • Fontgrootte: Groter Kleiner
  • Hits: 4414
  • 0 reactie
  • Afdrukken

Een ‘stip aan de horizon’, een ‘droom met een deadline’, een ‘massively transformative purpose’ of een ‘moonshot’ – het zijn concepten waarmee je op lange termijndoelen het verschil kunt maken. Maar is dat laatste wel mogelijk in een tijd waarin we voortdurend overspoeld worden door verandertsunami’s? Draait alles tegenwoordig niet om beweeglijkheid en flexibiliteit? Het antwoord is ‘nee’. Juist in stormachtige tijden gaat het erom dat je je krachten spaart en altijd het einddoel voor ogen houdt!

De wervelwind als energieslurper

De video begint met beelden van een door herfststormen geteisterde stad. De camera zoomt in op een modern kantoor waarin een mismoedig kijkende manager zojuist zijn zoveelste plan in duigen ziet vallen. ‘Waarom is het realiseren van doelen nou zoveel lastiger dan het zou moeten?’, vraagt de voiceover zich af. Om het antwoord vervolgens zelf te geven: ‘vanwege de enorme hoeveelheid energie en aandacht die het vraagt om de dagelijkse gang van zaken draaiend te houden. De wervelwind, die ervoor zorgt dat nieuwe activiteiten maar niet van de grond komen’.

 Iedereen heeft tegenwoordig met wervelwinden te maken. Dagelijks komen er duizend-en-één dingen op je bord, die zo snel mogelijk afgehandeld dienen te worden. Je staat continu bloot aan een bombardement van prikkels en verleidingen die je van je werk afhouden. Een paar voorbeelden: een gemiddelde werknemer wordt dagelijks 56 keer onderbroken van zijn werk, checkt 36 keer per uur zijn mail, ontvangt gemiddeld meer dan 300 zakelijke mails per week en heeft ruim 60 meetings per maand. Je wordt er tureluurs van. Het wordt alsmaar moeilijker om je hoofd erbij te houden.

Hoe ga je hiermee om? Waarschijnlijk probeer je steeds meer activiteiten in een steeds beperktere tijd te proppen (‘meer met minder’). Of je probeert ze met elkaar te combineren (‘multitasken’). ‘To do-lijstjes’ opstellen en fanatiek afvinken is ook een optie. Ook het demonstreren van ijzeren wilskracht (‘willen is kunnen’) komt nogal eens voor. En wat te denken van gewoonweg de druk opvoeren door nóg harder werken dan je al deed? Het effect van deze maatregelen is meestal minimaal. Sterker nog, de lijst van te realiseren doelen, targets en resultaten wordt doorgaans alleen maar langer. Er treedt als het ware ‘doelinflatie’ op: doelen krijgen steeds minder zeggingskracht en gaan steeds minder leven. Maar liefst 82% van de Nederlandse werknemers geeft in een recent onderzoek  te kennen dat zij hun organisatiedoelen niet kennen, 88% kent ze niet en wordt er ook niet door geïnspireerd en 91% kent niet alleen de organisatiedoelen, maar weet ook niet wat hij of zij zou kunnen doen om ze te bereiken.

Wat doet dit met de inzet van werknemers? Bijna de helft (41%) geeft aan zich weinig van hun organisatiedoelen aan te trekken en doet gewoon ‘zijn ding’. Iets minder dan een derde (31%) probeert het hoofd boven water te houden en is naar eigen zeggen ‘verkrampt’ bezig. Bijna een op de tien (9%) is helemaal afgehaakt en maar een op de vijf (19%) van de werknemers heeft voldoende energie om enthousiast en gedreven aan de gezamenlijke doelen te werken.

Denk XXL met een MTP

Wat er gebeurt wanneer mensen geen gezamenlijke doelen hebben, wordt op ludieke wijze gedemonstreerd in een Monty Python-filmpje, waarin verslag wordt gedaan van de ‘Silly Olympics’.

Een onderdeel van dit evenement is de 100 yards voor mensen zonder richtinggevoel. Nadat het startschot heeft geklonken, rent iedereen kriskras door elkaar een andere kant uit.

Kan het ook anders? Het antwoord hierop vinden we in snelgroeiende ’exponentiële organisaties’ als Airbnb, Netflix, Tesla en Uber. Deze bedrijven weten dat betekenisvolle en zelfgekozen ambities als aanjager van nieuwe energie, hechte verbindingen en buitengewone prestaties fungeren. Zij laten zich dan ook graag leiden door wat ooit een ‘gewaagd doel’ (BHAG: oftewel ‘Big Hairy Audacious Goal’ heette en wat tegenwoordig bekend staat als een ‘Massively Transformative Purpose’ (MTP). Het gaat hier om dé leidende ambitie van een organisatie of onderdeel ervan. De MTP voor AirBnb en Uber is erop gericht om de beschikbare capaciteit van respectievelijk kamers en auto's beter in te zetten. Alles draait dus om efficiëntie en duurzaamheid. Het zeer snelgroeiende uitvindersplatform Quirky heeft als MTP: 'uitvindingen toegankelijk maken'. Zij richten zich op het empoweren van mensen. TED Talks heeft als overkoepelende ambitie om ‘waardevolle ideeën te verspreiden’ en dus om mensen te inspireren. Het biomedische bedrijf Scripps wil dat in de toekomst iedereen zijn eigen dokter kan zijn. En bij 23andMe, de grootste aanbieder van commerciële DNA-testen, is het streven erop gericht om mensen hun gezondheid in eigen hand te laten nemen.

Anders dan ‘mission statements’, die doorgaans niet meer zijn dan doorzichtige pogingen tot ‘window dressing’, is een MTP een door en door serieuze aangelegenheid. Een uiterst serieuze zaak. Een MTP geeft de ambitie weer die voor jou waanzinnig belangrijk is en die je koste wat kost wilt bereiken. Het is bovendien de kern waar het in een bedrijf of organisatie om draait. Kijk dan ook niet gek op wanneer bij presentaties van ambitieuze en snelgroeiende bedrijven uitvoerig bij de lange-termijnambities wordt stilgestaan. Kenmerkend voor een MTP is dat je groots denkt en hoog mikt. Je wilt mensen immers inspireren en in beweging brengen. Om niet alleen stof te doen opwaaien, maar ook eigen sporen na te laten, moet je impact hebben en het verschil kunnen maken. Een MTP is daarbij een onmisbaar hulpmiddel.

Moonshots: van 531 doelen naar 1 droom

Wie de bovengenoemde term te hoogdravend in de oren klinkt, kan wellicht beter zijn toevlucht zoeken bij het door Google gehanteerde concept van ‘Moonshots’. Dit zijn projecten die bedoeld zijn om producten en diensten te leveren die ’10 keer beter’ zijn dan wat er op dit moment op de markt is. Tien keer beter (‘10x’) bereik je niet door het bestaande te optimaliseren. Wie groots denkt en grenzen wil doorbreken, moet bestaande gewoonten en vanzelfsprekendheden uit zijn hoofd zetten en met een blanco vel beginnen. Die moet in staat zijn om zijn fantasie de vrije loop te laten en het aandurven om zichzelf een aantal lastige vragen te stellen. Wat is het probleem dat ik écht wil oplossen? Welke wens wil ik écht realiseren? Waar wil ik 100% voor gaan? Welke bijdrage of toegevoegde waarde wil ik leveren? Waar word ik enthousiast van en waar zal ik later met trots op kunnen terugkijken?

Het begrip ‘moonshot’ is alleen al interessant vanwege de historische link met het maandlandingsprogramma uit de jaren zestig. De ambitie om naar de maan te gaan, was primair ingegeven door de strijd die de Amerikanen met de Russen voerden om de ruimtelijke suprematie. Een belangrijke bijkomende factor was dat de Amerikaanse ruimtevaartorganisatie NASA onvoldoende bij machte was om die strijd succesvol te beslechten. De NASA was een log en traag apparaat, dat overwoekerd werd door bureaucratische structuren en processen. Onderdelen werkten niet met elkaar, maar tegen elkaar. Voor de meesten was het volstrekt onduidelijk waar de organisatie voor stond, laat staan waarheen men op weg was. Geen wonder, als je bedenkt dat er op organisatieniveau alleen al 531 doelstellingen circuleerden. Ieder baasje richtte zich op zijn eigen ambitie. De organisatie als geheel presteerde ondermaats.

De toenmalige president Kennedy verrichtte toen een opvallende daad: hij zette een streep door al die 531 doelstellingen en verving deze door de droom om binnen het decennium een mens op de maan te zetten en weer veilig naar huis terug te laten keren. Kijk voordat je verder leest even naar een fragment uit de redevoering van Kennedy en let op de verschillende manieren waarmee hij zijn droom vleugels geeft.

Waanzinnig dromen in vier stappen

Verwijzingen naar SMART-doelen, KPI’s of scorecards zal je in zijn speech tevergeefs zoeken. Het draait daarentegen om bevlogenheid, het belang van waarden, de visualisering van prestaties en de alledaagse strijd die geleverd zal moeten worden om de droom te realiseren. Ik zal de vier stappen om je droom vleugels te geven kort langslopen:

  • Dromen en ambities ontstaan vanuit positieve emoties. Ze komen uit het hart. Ze geven je een kick en een gevoel van opwinding. Ze openen deuren waar voorheen alleen muren waren. Goede dromen zijn per definitie authentiek. Je hebt er een persoonlijke band mee: het is ‘jouw’ of ‘onze’ droom. Kijk eens naar de bevlogenheid waarmee Kennedy over zijn dromen praat. Die is niet gespeeld. De les die we hieruit kunnen leren: alleen ambities of dromen die positieve gevoelens in je losmaken zijn zinvol. Dromen verwijzen naar zaken die we ‘gaaf’, ‘tof’ of ‘fantastisch’ vinden. Als je die gevonden hebt, zal je zien dat werk en leven ineens veel lichter, speelser en succesvoller is geworden.
  • Probeer voorbij de horizon te kijken, maar wortel je dromen tegelijkertijd ook in alledaagse waarden en belangen. Kennedy verwijst in zijn speech nadrukkelijk op de waarden van de American Dream: grenzen verleggen, uitblinken en winnen. Bovendien waren de belangen van zijn missie evident: het Amerikaanse prestige om de race in de ruimte te winnen stond op het spel. De worteling in waarden voorkomt dat je teveel met je hoofd in de wolken loopt. Het zorgt ervoor dat je je ambities verankert en in perspectief plaatst. Dromen die geworteld zijn in waarden geven aan wat jij en andere belanghebbenden wáánzinnig belangrijk vindt. Het moet om dingen gaan die je de hoogste prioriteit geeft en die je koste wat het kost wilt realiseren. Voorkom dan ook te allen tijde dat je je bepaalde ambities door anderen laat opdringen. Uit onderzoek van de Canadese psycholoog Richard Koestner blijkt dat alleen zelfgekozen ambities duidelijke impact op ons gedrag hebben en tot verandering leiden. Schakel ook je automatische piloot uit en kopieer niet klakkeloos de moonshots van anderen. En vooral ook: maak bewuste en scherpe keuzes. Zeg nee tegen duizend-en-één dingen kies voor die ene ambitie waar je 100% voor wilt gaan. Mik niet alleen hoog, maar maak je eindpunt ook scherp. Alleen zal je je energie met de kracht van een laserstraal kunnen richten.
  • De volgende stap is hier nauw mee verbonden: vertaal je dromen altijd in concrete prestaties (zie krachtles 3) Mensen willen kathedralen bouwen en niet alleen maar muurtjes metselen. Tegelijkertijd hebben ze ook behoefte aan duidelijkheid: wat gaan we concreet doen? Prestaties zijn heldere omschrijvingen van buitengewone resultaten en inspanningen die je op een gegeven moment wilt leveren om je droom te realiseren. Kennedy staat er in zijn speech uitgebreid bij stil: de raket die gebouwd gaat worden, instrumenten die de raket met de precisie van een klok moeten aansturen, de hittebestendige materialen die moeten zorgen voor een veilige terugkeer op aarde en ga zo door. Stuk voor stuk opzienbarende prestaties. Waarom is het zo belangrijk om je dromen in prestaties te vertalen? Omdat het de eerste stap is in het overbruggen van de gapende kloof tussen intentie en gedrag. Onderzoeker John Norcross ontdekte op basis van jarenlange studie dat mensen die ambities weten te vertalen in concrete gedragsvoornemens en prestaties minstens tien keer effectiever zijn dan degenen die dit niet doen. Visualisering is een fantastisch, maar helaas in bedrijven veel te weinig gebruikt hulpmiddel om die vertaalslag te maken. Bij visualisering zie je dingen en gebeurtenissen levendig – als een beeld of een film – voor je. Het effect: niet alleen leer je sneller, maar ook ben je beter in staat om te presteren.
  • De vierde stap is misschien wel de lastigste: maak het jezelf zo moeilijk mogelijk. Kies voor ambities die je niet alleen uit je comfortzone drijven, maar je ook pijn zullen doen. Ga voor ambities die bloed, zweet en tranen kosten. Meer dan een halve eeuw geleden ontdekten de Amerikaanse psychologen Edwin Locke en Gary Latham dat prestaties en zelfvertrouwen groeien naarmate de doelen moeilijker bereikbaar zijn en dus meer inspanning vergen. Hoe dat komt? Moeilijk bereikbare doelen maken energie vrij: ze dwingen je om je aandacht erbij te houden, om alles te geven wat je in je hebt en om je op effectieve wijze door anderen te laten ondersteunen. Kennedy en zijn opvolgers binnen exponentieel groeiende organisaties die tegenwoordig aan de weg timmeren, maken dankbaar gebruik van deze kennis. Dromen realiseren doe je niet omdat het makkelijk gaat maar juist omdat het moeilijk is.

Tot slot

Dromen staan aan de wieg van prestaties. Weg dus met al die korte termijnbeslommeringen! Maak ze ondergeschikt aan een waanzinnig belangrijke ambitie. Want alleen dan kun je energielekken voorkomen en komt ook nieuwe energie vrij. Hoe dat werkt, zie je aan de hand van de volgende video, waarin een koele wetenschapper in extase raakt nadat haar droom – de landing van een klein raketje op een komeet – werkelijkheid is geworden. ‘Fantastic! I’ve waited years for this’, schreeuwt de dame het in opperste gelukzaligheid uit. Succes hebben en gelukkig zijn, dát is wat dromen met mensen kunnen doen!

Dit artikel is tot stand gekomen op basis van de inbreng van leden van HRzone via LinkendIn. Ik heb dankbaar gebruik gemaakt van de ingebrachte denkbeelden en voorbeelden. Dank daarvoor! Lees hier de discussie.

Beeld: pixabay

Waardeer dit blogbericht:
0

Hans van der Loo is expert op het gebied van energiek veranderen. Als adviseur, publicist en spreker richt hij zich op het bevorderen van de kracht waarmee mensen, teams en organisaties in beweging te komen teneinde uitzonderlijke prestaties te realiseren. In het verleden werkte hij onder meer bij &Samhoud en Pentascope. Tegenwoordig is hij medeoprichter en eigenaar van betterday en EnergyFinder. Dit bureau is gespecialiseerd in de realisatie van krachtige en kortcyclische gedragsveranderingen en prestatieverbeteringen ('in 90 dagen veranderen met de spirit van een start-up'). Hans van der Loo is schrijver van de boeken 'Kus de visie wakker', 'We hebben er zin in', 'Energy Boost' en 'Vaart maken'.


linkedin hover 32 twitter hover 32