05
apr

Fysieke overbelasting: 5 criteria voor zinvolle interventie

Geplaatst door op in Artikelen
  • Fontgrootte: Groter Kleiner
  • Hits: 5056
  • 0 reactie
  • Afdrukken

Lage rugpijn, RSI-klachten, pijnlijke knieën… Na werkstress zijn fysieke klachten de voornaamste oorzaak van werkgerelateerd verzuim. Er is werkgevers dan ook veel aan gelegen om lichamelijke overbelasting te voorkomen. Maar hoe kies je de beste interventie op het juiste moment?

Fysieke overbelasting is een groot probleem voor het bedrijfsleven. Gemiddeld wordt bijna 30 procent van het werkgerelateerd verzuim veroorzaakt door zwaar lichamelijk werk, herhalende bewegingen of een ongezonde werkhouding. Dit kost bedrijven in totaal 1,1 miljard euro per jaar. Medewerkers in branches als de bouw, zorg, vervoer en opslag lopen het hoogste risico. Branches die worden gekenmerkt door zwaar fysiek werk.

Het tackelen van fysieke overbelasting is niet eenvoudig, zeker als je werknemers nou eenmaal fysiek zwaar werk moeten verrichten. Sommigen houden er ook nog een relatief ongezonde levensstijl op na. Ondertussen vergrijst het personeel, waardoor het risico op verzuim verder toeneemt. Misschien heb je al enkele losse interventies toegepast om het tij te keren, maar zonder het gewenste effect. Wat gaat er mis?

Keuze uit duizenden interventies

Een interventie is het meest effectief als deze aansluit op de specifieke situatie van de werknemer. Een complicerende factor hierbij is het enorme aanbod van interventies. Zorgverzekeraar CZ schat dat de totale bedrijfszorgmarkt uit meer dan 2.000 aanbieders bestaat, van kleine zelfstandigen tot landelijke partijen. Samen bieden zij vele duizenden interventies aan, met als gevolg dat werkgevers door de bomen het bos niet meer zien.

CZ wil organisaties helpen bij het bepalen van een effectieve strategie tegen fysieke overbelasting. Het bedrijf heeft daarom ruim 200 interventies geselecteerd op basis van kwaliteit, expertise en prijs. Dat maakt het aanbod al een stuk overzichtelijker. Deze vijf criteria helpen werkgevers om vervolgens de meest zinvolle interventie te kiezen:

1. Bepaal de fase van de zorgreis

De behandeling van fysieke klachten is bij veel bedrijven nog vooral curatief van aard, in plaats van preventief. Er wordt pas ingegrepen als de klachten tot verzuim leiden. Het lijkt misschien alsof een werknemer opeens uitvalt, maar in werkelijkheid gaat hier een langdurig traject aan vooraf. Op het moment dat de werknemer zich bij de huis- of bedrijfsarts meldt, is het eigenlijk al te laat.

De individuele ‘zorgreis’ van de werknemer begint namelijk veel eerder. Iedere werknemer maakt bij wijze van spreken een reis door: van gezond zijn en het ontstaan van fysieke klachten tot het herstel. Hoewel deze zorgreis voor iedereen anders verloopt, kun je van elke medewerker bepalen in welke fase van de reis hij of zij zich bevindt. Dat begint bij een goed gesprek.

czafbeelding

Bij de keuze van een interventie moet de fase in de zorgreis van fysieke belasting leidend zijn. CZ heeft de geselecteerde interventies onderverdeeld in 16 clusters. Deze clusters passen bij fases in de zorgreis. Ze bevatten zowel curatieve als preventieve interventies. De preventieve interventies zijn gericht op inzicht, kennis of ondersteuning. Voorbeelden hiervan zijn:

  • Inzicht: een werkplekonderzoek voor mensen die verkrampt achter hun beeldscherm zitten
  • Kennis: een informatieve workshop over verantwoord tillen en ander gezond werkgedrag
  • Ondersteuning: persoonlijke coaches die medewerkers helpen hun conditie op peil te houden

Herstellen van lichamelijke klachten is vaak een lang en complex proces. Bij het tegengaan van fysieke overbelasting en verzuim zou de focus daarom moeten liggen op preventie. Maar als iemand eenmaal is uitgevallen, zijn er ook curatieve interventies. Denk aan fysiotherapeutische behandelingen, medisch-specialistische zorg en ondersteuning bij mantelzorgtaken als deze de klachten verergeren.

 2. Geef voorrang aan evidence-based interventies

Niet alle interventies op de markt zijn wetenschappelijk onderbouwd. Als je een interventie uitzoekt, is het raadzaam om evidence-based interventies voorrang te geven. Het is overigens niet zo dat interventies zonder wetenschappelijke onderbouwing per definitie ineffectief zijn. Toch kun je aan de hand van dit criterium uitstekend een schifting maken.

3. Kies voor kwaliteit

Er zijn duizenden interventies, maar de kwaliteit loopt sterk uiteen. Zeven op de tien HR-managers vinden kwaliteit een belangrijk keuzecriterium. Tegelijkertijd zegt ruim de helft geen inzicht te hebben in het kwaliteitsniveau van interventies. Zorgverzekeraars kunnen hierover adviseren.

4. Houd rekening met het individu

De aanpak van fysieke overbelasting is maatwerk én mensenwerk. Ieder mens heeft zijn eigen voorkeuren. Sommige werknemers zijn zelfredzaam en proactief. Zij zijn mogelijk erg geholpen met een online training over bijvoorbeeld een gezond voedingspatroon. Andere werknemers hebben niets met dit soort technologie en vinden persoonlijke begeleiding door een expert waardevoller.

5. Nabijheid en bekendheid

De afstand tot de zorg en de naamsbekendheid van de aanbieder zijn zeker niet de belangrijkste factoren bij het kiezen van een interventie. Pas als je alle bovenstaande criteria hebt meegewogen, worden nabijheid en bekendheid relevant in het keuzeproces.

Gezonde bedrijfscultuur maakt het verschil

De inzet van goede interventies biedt geen garantie op succes. Minstens zo belangrijk is dat de werknemers gemotiveerd zijn om het maximale uit de interventie te halen. Wijs ze daarom op hun eigen verantwoordelijkheid. Werknemers moeten goed voor zichzelf zorgen, zowel tijdens werk als in hun privétijd. Door dit gedrag te stimuleren, werk je aan een cultuur van gezondheid in je organisatie.

Werkgevers hebben uiteraard wel een faciliterende rol. Ze zorgen voor een veilige werkomgeving en beperken de risico’s voor het personeel. Ook proberen ze de fysieke belasting waar mogelijk te verminderen, bijvoorbeeld door hulpmiddelen beschikbaar te stellen en erop toe te zien dat die hulpmiddelen ook daadwerkelijk gebruikt worden.

Zetje in de goede richting

Dat laatste blijkt nog weleens lastig. Zo tilden medewerkers van een verpakkingsbedrijf jarenlang zware pakketrollen op eigen kracht, terwijl er wel tilhulpmiddelen voorhanden waren. Het bedrijf besloot de rollen te verzwaren, waardoor ze zonder hulpmiddelen niet te tillen waren. Deze gedragsveranderingstechniek heet nudging: je geeft het personeel een zetje in de goede richting zonder de verandering af te dwingen.

Een handig trucje, maar voor een succesvolle aanpak van fysieke overbelasting is meer nodig. Gezond en verantwoord (werk)gedrag moet echt onderdeel zijn van de bedrijfscultuur. Het is aan jou als HR-manager om hierin het voortouw te nemen, door je visie over te brengen op de top van het bedrijf én op je werknemers. De specialisten van CZ staan je graag bij tijdens dit traject. 

Dit artikel is tot stand gekomen in samenwerking met zorgverzekeraar CZ. Kijk voor meer informatie over het aanpakken van fysieke overbelasting op https://www.cz.nl/fysieke-belasting.

 

Waardeer dit blogbericht:

HRzone geeft ruimte aan auteurs die eenmalig een artikel willen plaatsen. Naam en functie van de gastbloggers staan na de introductie.


Interesse? Mail dan naar

Reacties