16
juni

De businesscase van engagement en vitaliteit

Geplaatst door op in Artikelen
  • Fontgrootte: Groter Kleiner
  • Hits: 2984
  • 0 reactie
  • Afdrukken

In de wereld van management en hr is de relatie tussen arbeid en gezondheid lange tijd behoorlijk eenzijdig negatief gekoppeld geweest. Kijk alleen maar naar termen als arbo-arts, arbodiensten en arbobeleid. Die termen verraden het kader van waaruit we werk in combinatie met gezondheid veelal zien. Werk is gekoppeld aan ziekte (arbo-arts), aan het terugdringen van verzuim en het inzetten van re-integratietrajecten (arbodiensten) en aan advisering, controle en begeleiding van zieke werknemers (arbobeleid).

 Daarbij gaat het voornamelijk om het voorkomen of opheffen van iets negatiefs. Het zijn precies deze preventieve en curatieve werkgerelateerde interventies die de wereld van arboprofessionals en arbodeskundigen tot voor kort zo domineerden. De afgelopen decennia werden vanuit dat perspectief van preventie en curatie tal van interventies ontwikkeld voor – of liever gezegd tegen – burn-out (Hoogduin et al, 2001). Het voorkómen van ziekte was speerpunt.

Positieve psychologie

De laatste jaren ontstaan er ook steeds meer interventies die zich richten op het vergroten van de positieve kant van het werk. Onder invloed van de positieve psychologie ontstaat er steeds meer ruimte voor positieve werkgerelateerde interventies, waaronder nieuwe maten als bevlogenheid (Bakker & Schaufeli, 2008). Gezondheid is daarbij niet langer het afwezig zijn van ziekte, maar gezondheid is het aanwezig zijn van lichamelijk, geestelijk en sociaal welbevinden. Niet het voorkómen van een ongewenste situatie staat centraal, maar het versterken van een gewenste toestand: het versterken van bevlogenheid, het versterken van iemands functioneren en het versterken van het inzetten van unieke talenten, bijvoorbeeld.

Hoe staat het nu met bevlogenheid van medewerkers? Uit het rapport 'Het verborgen potentieel van werkend Nederland' (gebaseerd op grootschalig onderzoek, uitgevoerd onder ruim 400.000 medewerkers in Nederland) dat Effectory begin maart 2014 publiceerde, blijkt dat bijna twee derde van de medewerkers (63%) niet bevlogen met hun werk bezig is. Ze voeren hun werk over het algemeen wel naar behoren uit, maar hebben niet hun droombaan en zij zouden – indien mogelijk – net zo lief een andere baan willen. Bevlogen medewerkers daarentegen hebben passie voor de inhoud van hun werkzaamheden. Zij krijgen energie van de taken die zij doen en zetten zich in om het beste uit zichzelf te halen.

Bevlogenheid

Jessica Pryce-Jones toont in haar boek Happiness at Work (2010) het belang aan van deze happiness. Hoe beter we in ons vel zitten, hoe beter we presteren. Happiness of bevlogenheid in het werk zijn lange tijd als bijproduct gezien van een succesvol team. Steeds meer wetenschappers en onderzoekers komen hierop terug en kennen happiness inmiddels een veel centralere rol toe. Ook Schaufeli en Dijkstra (2010) schrijven: wie bevlogen is, heeft passie voor zijn werk, loopt er warm voor en werkt met plezier. Happiness werkt bij goed presterende teams niet alleen als input voor het werk, maar vormt ook een output van het werk. Als er meer bevlogenheid is, dan profiteren medewerkers én organisaties daarvan; zowel door betere productiviteit als door een betere werksfeer en loyaliteit; zowel door een betere psychische en lichamelijke gezondheid als door hogere omzetcijfers.

Wie de organisatiecultuur van succesvolle organisaties bestudeert, ziet dat daar aandacht is voor zowel inspanning als ontspanning. Er wordt hard gewerkt aan zinnige zaken én successen worden gezamenlijk gevierd (Van der Schoor & Van de Wiel, 2013). Hoofd en hart zijn in deze organisaties verbonden. Juist doordat mensen de tijd nemen zich te bezinnen, doen ze niet alleen de dingen goed, maar ook de goede dingen. Zitten medewerkers lekker in hun vel, dan zijn zij ook minder vaak ziek. Zie hier het ontstaan van een vitale spiraal van zinnig werken en bevlogen werken.

Amplitie

Interessant in dit licht is het ontstaan van de term amplitie, als verdraaid alternatief op begrippen als curatie en preventie. Dit begrip amplitie doet sinds een aantal jaar zijn intrede (Ouweneel et al., 2009). Amplitie is afgeleid van het Latijnse amplio dat versterken betekent. Dit is een omgekeerd denkkader dat uitgaat van het (verder) versterken van je functioneren, gezondheid en welbevinden. Door op deze manier naar arbeid en gezondheid te kijken, ontstaan interventies die bijvoorbeeld het langer doorwerken juist vanuit een positieve en prettige manier benaderen.
Amplitie: omdat je niet ziek hoeft te zijn om beter te worden

Amplitie gaat over het duurzaam en optimaal blijven functioneren in het werk. Niet door negatieve kanten trachten te voorkomen, maar door de positieve kanten uit te vergroten en te versterken. Als we ons richten op bevlogenheid, ontstaat er ook meer bevlogenheid en gaat daar steeds meer trekkracht van uit. Alles wat we aandacht geven, groeit immers. De omslag van denken is nog eens schematisch weergegeven in figuur 1.

Overzicht van verschillende werkgerelateerde interventies

Figuur 1: Overzicht van verschillende werkgerelateerde interventies (gebaseerd op Ouweneel et al., 2009)

Door te kijken via een framework als amplitie komen er steeds meer werkgerelateerde interventies die gericht zijn op werknemers die goed functioneren en die het gevoel hebben dat zij hun potentieel nog optimaler in zouden kunnen zetten. In plaats van een eenzijdige gerichtheid op uitvallende medewerkers (burn-out, werkstress, ziekte, etc.), is er dankzij het denkkader van amplitie ook oog voor het vraagstuk hoe gezonde medewerkers nog meer zouden kunnen excelleren. De slogan van amplitie? Je hoeft niet ziek te zijn om beter te worden.

Deze blog is een bewerking van een hoofdstuk uit het nieuwe boek 'Organiseren met toekomst – van Agile tot Zelfsturing' dat in augustus 2014 verschijnt en is eerder verschenen in het E-zine van TvOO, Tijdschrift voor Organisaties in Ontwikkeling.

Waardeer dit blogbericht:
Getagged in: ARBO Engagement Vitaliteit

Guido van de Wiel is organisatiepsycholoog en directeur/eigenaar van organisatieadviesbureau Wheel Productions. Hij houdt zich onder meer bezig met storytelling in organisaties. Altijd al een boek willen schrijven? Voor professionals die niet de tijd of de capaciteit hebben, schrijft Guido van de Wiel als ghostwriter 'managementboeken op maat'.

Guido is coach bij de business schools Rotterdam School of Management en Tias. Daarnaast is hij verbonden aan Verdraaide Organisaties en de Veranderbrigade. Eind 2015 is hij uitgeroepen tot 'Trendwatcher of the Year 15-16'.

Guido heeft voor HRcommunity verschillende interviews afgenomen met visionairs op het gebied van nieuw leiderschap en sociale innovatie. Deze interviews zijn gebundeld in het boek Innoveerkracht. 


  

Reacties