16
apr

Wijze hr lessen van generaal Sun Tzu

Geplaatst door op in Opinie
  • Fontgrootte: Groter Kleiner
  • Hits: 2857
  • 0 reactie
  • Afdrukken

De kunst van het oorlogvoeren bevat de strategische nalatenschap van de Chinese generaal Sun Tzu (ca. 544-496 v Chr.) en wordt nog steeds gelezen door legerofficieren en managers. Sun Tzu geniet minder bekendheid dan zijn tijdgenoot Confucius, die de heersers van zijn tijd ertoe over wilde halen het verlichte pad der wijzen te bewandelen. Maar de urgentste problemen zijn altijd van praktische aard. Daarom heeft Sun Tzu misschien meer invloed gehad.

Bruikbare lessen

Sun Tzu was van mening dat oorlogsvoering aandacht van de beleidsbepalers verdient. Hij zei: 'oorlog is van levensbelang voor de staat; oorlog vormt het strijdperk waarin over leven en dood wordt beslist; oorlog is de weg naar voortbestaan of ondergang. Oorlog vereist diepgaande studie'.
Onze samenleving verkeert niet in oorlog, maar de studie van Sun Tzu bevat lessen voor het omgaan met grote groepen mensen die onder soms extreme druk moeten presteren. De kunst van het oorlogvoeren bevat daardoor inspiratie voor managers die in dergelijke situaties verantwoordelijkheid willen dragen. Zijn gedachtegoed vindt je in vele MBA curricula terug. Wat betekenen deze lessen voor HR adviseurs? Laten we er zes uithalen en daarop kort reflecteren.

1. Sun Tzu zei: 'Beoordeel de situatie aan de hand van vijf basisfactoren.'

Zo kan worden bepaald wat noodzakelijk is voor oorlogsvoering. De eerste van deze factoren is morele invloed; de tweede is het weer; de derde het terrein; de vierde de bevelvoering en de vijfde de doctrine. Sun Tzu kiest een integraal perspectief: ik, het en wij. Hij neemt dus harde en zachte factoren direct vanaf het begin mee in zijn analyse. Daar kunnen leidinggevenden en hun adviseurs nog steeds voordeel mee doen.

2. Sun Tzu zei: 'Met bevelvoering bedoel ik de wijsheid, eerlijkheid, menselijkheid, moed en strengheid van de generaal.'

Als hij wijs is zal hij veranderende omstandigheden herkennen en passende maatregelen nemen; Als hij eerlijk is, zullen zijn soldaten niet twijfelen aan beloningen en straffen. Als hij menselijk is, houdt hij van de mensheid; Als hij moedig is, zegeviert hij door zonder aarzeling kansen aan te grijpen; Als hij streng is, zijn de soldaten gedisciplineerd omdat zij ontzag voor hem hebben. Deze aspecten van leiderschap zijn een voorwaarde voor het dragen van verantwoordelijkheid. Ik maak mij in dit lijstje het meeste druk om de menselijkheid. Dat Sun Tzu hier spreekt over houden van de mensheid brengt hem toch dichter bij Confucius, dan zo op het eerste oog lijkt. Hoe ondersteunt u uw management bij de diverse aspecten van leiderschap?

3. Sun Tzu zei: 'De inzet van troepen geschiedt nadat de commandant zijn mandaat van de soeverein heeft gekregen om het volk te mobiliseren en het leger bijeen te brengen.'

Nu zie ik tal van idee├źn uitgroeien tot omvangrijke projecten, zonder dat daar een heldere opdracht voor is verstrekt. Of opdrachtgeverschap zover gedelegeerd, dat dit niet meer herkenbaar is. Urgentie en vereiste autonomie worden dan vaak naar voren gebracht als argument daarvoor. Maar vergeten we dan niet te gemakkelijk dat ook afstemming noodzakelijk is? Tijd is de meest schaarse productiefactor. Juist onder grote druk bewijzen heldere mandaten en zeggenschap daarover hun waarde. In onze tijd komt daarbij de noodzaak om ruimte te geven. Ook de zeggenschap over die ruimte kun je helder maken. Welke rol speelt u in deze inrichtingsvragen? Durft u de spiegel voor te houden en deze vragen te stellen?

4. Sun Tzu zei: 'Het leiden van velen is doorgaans hetzelfde als het leiden van weinigen. Het is een kwestie van organisatie.'

Volgens Sun Tzu geef je aan velen leiding door aan weinigen leiding te geven, die op hun beurt ook weer aan weinigen leiding geven. Sun Tzu zou zijn wenkbrauwen fronsen bij een organisatieontwerp waarin een manager leiding geeft aan vijfentwintig direct reports en vijf strategische projecten. Hoe is dat bij u georganiseerd?

5. Sun Tzu zei: 'Zorg goed voor je manschappen en laat hen het kamp op harde ondergrond opslaan.'

Dan blijven hen ziekten bespaard en dat brengt de overwinning nabij. Sun Tzu vergat nooit dat de gezondheid van mensen de basis voor een overwinning is. Nu moeten wij ons getuige de statistieken daarover vooral zorgen maken over de geestelijke gezondheid. Ook dat is een mix van zorgen voor en zorgen dat. HR zal niet alleen curatief, maar vooral ook preventief beleid moeten maken om organisaties gezond te maken en houden. Bent u hier al aan toe?

6. Sun Tzu zei: 'Weten hoe je moet overwinnen hoeft niet te betekenen dat je ook overwint.'

Sun Tzu stuurt niet op resultaten, hij stuurt op de juiste kennis, organisatie en gedrag. Dan komen de resultaten vroeger of later. Wat staat er bij evaluaties in uw organisatie centraal?

De opgave waar veel organisaties voor gesteld staan is om hun organiserend vermogen op hetzelfde niveau te krijgen als de dynamiek in de omgeving vereist. Sun Tzu bestudeerde wat daarvoor nodig was en liet de samenhang zien tussen effectiviteit, menselijkheid en gezondheid. Hij inspireert ons die perspectieven te verbinden.

Sun Tzu biedt geen recept. Maar hij zet je wel tot denken aan. En met zijn wijsheid kun je toch wel een stukje van de kloof overbruggen.

Waardeer dit blogbericht:
0
Getagged in: Organiseren

Maarten de Winter is econoom en oprichter van Waardecreatie netwerk Archimedes. Dit multidisciplinaire netwerk van veranderkundigen gebruikt TIME, de methode waarmee de waarde van tijd in organisaties meetbaar wordt vergroot. Maarten schreef twee boeken over tijd in management.