27
jan

Innoveerkracht 8: Het oude organisatiedenken: maakbaar, meetbaar, macht

Geplaatst door op in Opinie
  • Fontgrootte: Groter Kleiner
  • Hits: 3164
  • 0 reactie
  • Afdrukken

In deze serie blogs gaat Guido van de Wiel, auteur van het boek Innoveerkracht, in op deze term. Zie ook deze eerdere blogs over de combinatie van innoveren en veerkracht.

Toegepast op organisaties en organisatiekunde zien we dat de oude school van organiseren uit maakbaarheidsdenken bestond. Planning en control. We plannen en controleren. Prima voor een lopende band, maar funest voor de mens. We organiseerden het werk lineair, we maakten de productiviteit meetbaar en bestuurden deze door macht. Als eenheid van denken hielden we een externe organisatie aan, een blauwdruk van de fabrieksomgeving. Werk was een plek waar we naartoe gingen van negen tot vijf, we stuurden op aanwezigheid, de mens moest aangestuurd worden door managers en een hiërarchische structuur gaf vorm aan het paradigma 'command & control'.

De maakbaarheid is de laatste tientallen jaren zo ver doorgevoerd dat we werkprocessen tot in detail zijn gaan beschrijven, om elk toeval en elke afwijking uit te bannen. De wispelturigheid van de mens is in zo'n systeem geen kwaliteit, maar een grilligheid die uitgesloten moet worden. Via competentiemanagement proberen we in zulke organisaties vooraf vast te leggen wat een mens in huis moet hebben om in een bepaalde functie - eveneens vooraf en vast omschreven - te kunnen werken. Deze school gaat uit van maakbaarheid, van vooraf betekenis geven, opgelegd leiderschap, planning en control, lineaire processen. We zien steeds vaker dat dit wereldbeeld niet meer past op de steeds complexere omgevingen waarin we ons bevinden. De werkelijkheid is geen lopende band. Mensen zijn geen resources. A leidt niet automatisch en altijd tot B. Oplossingen voor grote problemen zijn niet meer eenzijdig van bovenaf op te leggen.

Paradoxale werking van procedures en protocollen

Om maar grip te krijgen op deze nieuwe en complexe werkelijkheid, stellen bedrijven en organisaties vanuit dit oude denkkader vaak nog meer regels op. Een reflex waar bijvoorbeeld veel overheidsinstanties in terechtkomen als zich een incident voordoet dat voorkómen had kunnen worden. Door nog meer procedures en protocollen op te stellen, krijgen we - paradoxaal genoeg - echter juist steeds minder grip op de werkelijkheid. Door meer en meer regelgeving worden we juist rigide in plaats van wendbaar, we onteigenen professionals (Wouter Hart) en verliezen het werkelijke contact met de klant, met de burger en met de bedoeling.

Pas als organisaties terugkeren naar de bedoeling (Wouter Hart), kunnen zij betere prestaties realiseren tegen lagere kosten. Hierdoor komen organisaties paradoxaal juist meer in control dan door een heel circus op te tuigen van KPI's, managementdashboards, regels en wetgeving.

Innoveerkracht

Guido van de Wiel & Remco Mostertman - Innoveerkracht betekent meer productiviteit, maar ook meer aanpassingsvermogen aan veranderende omstandigheden, met oog voor mens én maatschappij.

In 'Innoveerkracht' geven 12 visionairs hun visie op nieuw leiderschap en sociale innovatie.

Klik hier om het boek te bestellen of download het preboek hier.

Waardeer dit blogbericht:

Guido van de Wiel is organisatiepsycholoog en directeur/eigenaar van organisatieadviesbureau Wheel Productions. Hij houdt zich onder meer bezig met storytelling in organisaties. Altijd al een boek willen schrijven? Voor professionals die niet de tijd of de capaciteit hebben, schrijft Guido van de Wiel als ghostwriter 'managementboeken op maat'.

Guido is coach bij de business schools Rotterdam School of Management en Tias. Daarnaast is hij verbonden aan Verdraaide Organisaties en de Veranderbrigade. Eind 2015 is hij uitgeroepen tot 'Trendwatcher of the Year 15-16'.

Guido heeft voor HRcommunity verschillende interviews afgenomen met visionairs op het gebied van nieuw leiderschap en sociale innovatie. Deze interviews zijn gebundeld in het boek Innoveerkracht. 


  

Reacties