24
nov

Gelukkig druk?!

Geplaatst door op in Opinie
  • Fontgrootte: Groter Kleiner
  • Hits: 1540
  • 0 reactie
  • Afdrukken

3 miljoen Nederlanders hebben behoefte aan maatregelen tegen werkstress. Werkdruk is daarin een belangrijke oorzaak. We worden dagelijks gewezen op de negatieve aspecten van werkdruk. Ook de meeste HR adviseurs waarmee ik werk zien werkdruk vooral als probleem. Toch is een leven zonder druk ondenkbaar. Druk hoeft ook niet negatief te zijn. Biedt dat nieuwe mogelijkheden voor een fundamenteel ander beleid?

Problemen inspireren nauwelijks

De consequentie van dit 'probleemdenken', is dat veel adviseurs zich afvragen hoe het moet worden opgelost. Terwijl veel managers en medewerkers stress ook waarderen als piekbeleving en een positieve waarde geven aan het perspectief waaraan zij werken. De aanpak van werkdruk, echter, geeft zelden duurzame productiviteitsverbetering, inspireert nauwelijks en verbindt niet met waardecreatie. Hoe zou het zijn om beleid vanuit de positieve kant van werkdruk te ontwikkelen?

Prestaties en perspectief wel

Een dergelijk idee vraagt nogal wat mentale kracht om je dit voor te stellen. Zoals gezegd gaat het tegen gangbare beelden en associaties in, die veel mensen en professionals hebben bij werkdruk. Toch hoeft deze zienswijze niet ver weg te zijn. Want kijk maar eens in de wereld van sport: een beetje adrenaline voor de wedstrijd maakt je scherp! Of stel je je een topsporter voor. Hij of zij wil gezond zijn, zijn of haar tijd effectief besteden, de eigen kwaliteiten en talenten daarin ontplooien en zoekt in de bond, de club of het team de ondersteuning en begeleiding om wereldkampioen te worden. Natuurlijk is er druk. Maar er is ook flow en plezier. Er is ontspanning na de topprestaties in de wedstrijd. En er is perspectief: al die topsporters in Rio hadden een droom. Dat perspectief en de steun uit de omgeving gaf hen de energie om de druk als plezierig te ervaren.

Zienswijze veranderen

Stel nu dat HR een dergelijke zienswijze op werkdruk zou omarmen, wat zou dat dan kunnen opleveren? Stel je eens voor dat je het reguleren van werkdruk als mogelijkheid ziet om gezond en effectief te organiseren. Kan dat de wereld van duurzame inzetbaarheid verbinden met het bedrijfskundig belang van het management, met piekprestaties, innovatie en beleving voor klanten? Hoe mooi zou dat zijn?


Focus graag

Wat is er dan nodig? Hoe ziet die weg eruit? Is de weg begaanbaar en is er tijd voor? Stel je nu eens voor dat een dergelijke ontwikkeling als HR adviseur niet alleen hoeft te dragen, maar dat je dat samen zou doen. Dat medewerkers een grote verantwoordelijkheid krijgen en nemen, met als bedoeling een productieve organisatie met gelukkige drukte. Waarin je samen toewerkt naar werkdruk als een ervaring die ontplooiing, betrokkenheid en prestatie ondersteunt. Die verbindende benadering maakt een dergelijk werkdrukbeleid onderdeel van organisatieontwikkeling. Dat is nogal wat, denk je wellicht. Hadden we het net gereduceerd tot een concreet probleem,  zitten we weer met een ‘ontwikkeling’. Kunnen we daar focus in aanbrengen? Hóe gaan we dat doen? Wát kan ons hierin verbinden?

De klant

Zou de klant die focus kunnen zijn? Welke kwaliteit, procesgang en beleving is voor de klant waardevol? Kunnen we samen werken aan vakmanschap, levertijden een en waardevolle beleving; aan de waarde die de klant krijgt? De meeste mensen putten daar grote voldoening uit. Dat maakt het mogelijk voor iedereen van top tot werkvloer een rol in de verandering te nemen. En de dialoog over wat waardevol is en prioriteit heeft, opnieuw vorm te geven.

Spraakverwarring

Dit is geen theoretisch verhaal: in de praktijk van organisaties die met deze visie aan de slag zijn gegaan, ontwikkelen er verhalen, instrumenten, ideeën en oplossingen. Zij willen dat uiteraard delen. Waarom niet? Ze ontdekken gaandeweg meerdere ‘kantelingen’. Om te kunnen kantelen, is het belangrijk om integraal te kijken. Voor mij en mijn collega’s betekent dat een samenhangende verandering van achtereenvolgens zienswijze, denkwijze, werkwijze en interventiewijze. Die praktijk staat echter ver af van een benadering van werkdruk als probleem. De taal en benadering verschillen sterk. Werkdruk staat niet voorop in wat men vertelt over de manier van organiseren. Het gaat begrijpelijkerwijs eerder over waardecreatie, verhalen over de leefwereld van anderen, minder over de systeemwereld van ARBO en verzuim. Ik zie dan ook een spraakverwarring tussen organisaties waarin werkdruk een probleem is en organisaties waarin medewerkers gelukkig druk zijn.

Reflecteren

Vooral de strategisch adviseur die zich het hoofd breekt over stress, preventie en organisatieontwikkeling, zou hier een pas op de plaats kunnen maken. Door te reflecteren op de vraag wat je nu eigenlijk aan het oplossen bent. Een fijne vervolgvraag kan dan zijn aan welke doelen je graag werkt en hoe je medewerkers bij de ontwikkeling daarvan kunt betrekken. Dat kan je brengen op de vraag hoe je interventies selecteert en hoe het gesprek kunt richten op waardecreatie. Dat biedt een mogelijkheid het strategisch management daarbij te betrekken.

Positieve druk

Na zelf jarenlang zeventig uur per week te werken in een situatie de steeds minder perspectief had, leerde ik dat dat schadelijk was voor mijn gezondheid, gezin en groei. Dat kan wel degelijk een probleem zijn, maar het is mijn ervaring als adviseur op dit thema dat werken aan positieve dingen ons verder kan brengen. Positieve druk kan bijdragen aan geluk van mensen en in organisaties.

Wat je aandacht geeft groeit. Gelukkig druk is een prachtig doel. Daarom hoop ik dat steeds meer HR professionals de stap durven zetten om aan een positief werkdrukbeleid te werken.

beeld: unsplash

Waardeer dit blogbericht:
0

Maarten de Winter is econoom en oprichter van Waardecreatie netwerk Archimedes. Dit multidisciplinaire netwerk van veranderkundigen gebruikt TIME, de methode waarmee de waarde van tijd in organisaties meetbaar wordt vergroot. Maarten schreef twee boeken over tijd in management.