25
apr

Leidinggeven door het tegenovergestelde te doen

Geplaatst door op in Artikelen
  • Fontgrootte: Groter Kleiner
  • Hits: 3895
  • 0 reactie
  • Afdrukken

Als we worden aangevallen willen we terugslaan. Door mee te bewegen creëren we ruimte. Een probleem willen we klein maken, maar als we het vergroten wordt het perspectief op oplossingen ook tien keer zo groot. Vader en zoon Jan en Paul Hoogstraten over het vaker doen van het tegenovergestelde. Of: hoe poëtische wijsheden de moderne manager versterken.

Als we met onze broek vast zitten in het prikkeldraad hebben we de neiging om te trekken. Terwijl het juist wijsheid is om te duwen. Als we een bocht ingaan met een te hoge snelheid, is onze natuurlijke neiging om te remmen. Terwijl je juist gas moet geven.  Als mensen ons bekritiseren, hebben we de neiging ze te bagatelliseren of aan te tonen dat van hen geen zinvolle mening kan worden verwacht. Doe het tegenovergestelde: zet ze op het schild.

Versnel door te vertragen

Als we worden aangevallen, hebben we de neiging om terug te slaan. Het tegenovergestelde is beter: geef de aanvaller de ruimte, laat hem zijn energie geven. Benut zijn wijsheid en voeg er de jouwe aan toe. Zoals Sun Tzu (vijfde eeuw voor Christus) in de kunst van het oorlog voeren beschrijft: val pas aan als je boven op de heuvel staat en stort jezelf als rollende stenen omlaag.  Vertragen is hier het kernwoord. Als we druk voelen en we willen graag onze mening en urgentie over de bühne krijgen, hebben we de neiging om te duwen. We denken zo te versnellen. Maar daardoor zetten we een gesprek vast. Echt versnellen is vertragen. Vergelijk het witdrukdenken van Caluwé. Daarbij staan de actie en het resultaat niet direct, maar indirect met elkaar in verbinding. Als een gesprek niet goed verloopt zijn we geneigd om het af te ronden of op de oppervlakte te blijven. Maar echt antwoorden vinden is vragen stellen. Zoom in op het ongemak, maak het tot onderwerp van gesprek. Kijk wat er gebeurt.

Haal weg wat er niet hoort

Jan Hoogstraten begon zijn loopbaan als bloemist en Japans bloemsierkunstenaar. Daar lag de basis voor zijn interesse in het tegenovergestelde. Van het niet zijn als het tegenovergestelde van zijn. Hij vertelde zijn toen 13-jarige zoon Paul dat de stoel waar hij op zat zijn functie ontleende aan het hout dat er niet was. Immers, je zit in het gedeelte waar géén stoel is. Anders had je er niet kunnen zitten. Zoals in de renaissance Michelangelo ongeveer hetzelfde zou hebben gezegd over zijn beelden. Die waren er in feite al, hij hoefde alleen weg te halen wat er niet bij hoorde.

Deze wijsheid is gebaseerd op Tao Te Ching in De grote weg leven en toepassen, dat ook omstreeks 500 jaar voor Christus werd geschreven. Hoofdstuk 11:

Dertig spaken komen samen in een enkele naaf;
Het is op het gat in het midden
Dat het nut van de kar rust.

Boetseer klei tot een kruik;
Het is de ruimte erbinnen die hem nuttig maakt.
Snijd fraaie deuren en ramen,
Maar de kamer is nuttig door zijn leegte.

Het nut van wat is
Hangt af van wat niet is.

Creëer ongemak

Ondanks de eenvoud van deze wijze van kijken wordt hij maar zelden toegepast in ons dagelijks denken en werken. We zijn geneigd antwoorden te geven als we vragen hebben, we zijn gewend te remmen als we te snel gaan en we zijn gewend ons schrap te zetten als we worden aangevallen. Juist het tegenovergestelde doen geeft ruimte. Er ontstaat zo spanning tussen onze gewoonte en iets nieuws. Die spanning leidt tot nieuwe inzichten en betere oplossingen.

Als we ons met een managementprobleem zien geconfronteerd, willen we het klein maken. Maar maak het juist groot. Benadruk de moeilijkheid. Sta er bij stil en vergroot je perspectief. De oplossing dient zich aan, je hoeft er alleen maar op te wachten.

Over de auteurs
Jan Hoogstraten is gepensioneerd opleidingscoördinator in de zorg. Hij maakte in 2001 een reis naar Japan. In 2006 stuitte hij in Berlijn op een muur vol tegenstellingen, die hem ontroerde omdat hij geconfronteerd werd met zijn eigen manier van denken in tegenstellingen.
Paul Hoogstraten is bestuurskundige en algemeen directeur bij Lagerweij, het HR-adviesbureau voor maximaal mens effect op uw organisatiedoelen. In zijn dagelijks leven is hij veel bezig met managementvraagstukken, die hij steeds vaker te lijf gaat met het tegenovergestelde.

Literatuur
Sun Tzu, de kunst van het oorlog voeren
Tao Te Ching
Leren door veranderen, Caluwé en Vermaak, 2006

Waardeer dit blogbericht:
Getagged in: Goed werkgeverschap

Paul Hoogstraten is organisatieadviseur en algemeen directeur/partner bij Lagerweij . Zijn expertise, ontwikkeld in Nederland en Frankrijk, richt zich op het in begrijpbare stappen vertalen van complexe situaties voor alle belanghebbenden (bijvoorbeeld bij organisatieverandering). Zijn stijl is nuchter en met aandacht voor mensen.

Paul adviseert managementteams om de strategie van de organisatie door de talenten van mensen te laten werken. Goede diagnostiek (op persoons-, team- en organisatieniveau) is daarbij onontbeerlijk. De combinatie van de harde en de zachte kant is de sleutel tot succes. Inzichten uit de veranderkunde (o.a. De Caluwé en Greiner) zijn tevens een inspiratiebron voor zijn werk.


linkedin hover 32

Reacties