06
mrt

Waarom werkt werkleren niet?

Geplaatst door op in Opinie
  • Fontgrootte: Groter Kleiner
  • Hits: 5486
  • 6 reacties
  • Afdrukken

In de trein gisterenochtend zette ik mijn leestocht voort in "The Way We're Working Isn't Working". Tony Schwartz heeft met zijn collega onderzoekers aan de Universiteit van New York, wat mij betreft, een klassieker geschreven. Jaren geleden is Tony onderzoek gaan doen naar de mate waarin medewerkers en managers in bedrijven en instellingen energiek zijn. En energiek definieert hij heel eenvoudig als: "the capacity to do work". Zijn onderzoek mondde uit in het boek dat ik nu aan het lezen ben en een website waar je een eenvoudige scan kunt doen over je eigen energieniveau. www.theenergyproject.com

Gisteren trokken vooral zijn passages over onze emotionele gesteldheid mijn aandacht. Hij introduceert in zijn boek namelijk vier gebieden waarop we ons kunnen opladen, maar waar we ook op uitgeput kunnen raken: duurzaamheid / fysiek; zekerheid / emotioneel, zelfexpressie / mentaal en betekenis / spiritueel.

Even een korte samenvatting van Tony's pleidooi op het emotionele domein.

Hij legt uit dat ons zenuwstelsel een sympaticus en een parasympaticus kent: de sympaticus werkt opwekkend en de parasympaticus juist kalmerend. Net als ieder ander proces in ons lichaam, denk even aan ons kloppend hart of onze knipperende ogen, heeft ons zenuwstelsel baat bij afwisseling: het werkt het best als het pulseert.

Wat er gebeurt er nou als onze sympaticus langdurige stress moet reguleren? Eigenlijk is dat ronduit opmerkelijk. Onder stress (Tony pleit zelfs bij iedere inspanning die concentratie, focus, aandacht en inzet vraagt) zet de sympaticus onze prefrontale cortex uit. Dat is voor de tijdelijke duur van een klus die aandacht vraagt eigenlijk alleen maar handig: door die prefrontale cortex even uit te schakelen neemt juist je concentratie, focus en aandacht toe.

Stress en langdurige topprestatie hebben echter hun prijs. Je verliest namelijk je vermogen om te reflecteren! Dat domein is namelijk voorbehouden aan je parasympaticus. Plat gezegd: slechts kalmte kan je redden, alleen dan ben je tot reflecteren in staat.

Werkleren is reflecteren

En dan nu naar de dagelijkse praktijk van ons werk. Ik werk met verschillende klanten die iedere werkdag van vroeg tot laat volgeboekt hebben met afspraken, die op opmerkelijk tijden - half 6 's-ochtends, half 11 zaterdagavond en zondagmorgen - nog e-mailberichten sturen en op stukken reageren en waar hoe meer senior je bent, hoe minder vaak je luncht of pauze neemt. Compliceer dit met ziekteverzuim en/of onderbezetting en vraag jezelf dan af hoeveel kalmte er nog heerst. Niet of nauwelijks in mijn optiek.

Laat ik deze constatering van een gebrek aan kalmte, rust en reflectie meenemen naar mijn vakgebied: de opleidingskunde. De laatste jaren begint daar informeel leren aan populariteit te winnen. Informeel leren staat in contrast tot formeel leren doordat het altijd en overal plaats kan vinden, in en buiten het werk, en je hoeft het als opleidingsafdeling niet te organiseren. Manon Ruijters heeft hier wel een kritische bespiegeling op: informeel leren zonder reflecteren bestaat niet. Je moet op je werk in enige mate kunnen bespiegelen om er iets van te kunnen leren. In het leerlandschap van Manon gesproken, moet je even uit je praktijk van alledag kunnen stappen: even stoppen met praktiseren en de brug op naar onderzoeken om daar van enige afstand te kunnen reflecteren op je eigen handelen.

Mijn hypothese is dat in stressvolle werkomgevingen de brug tot reflectie is afgesloten. Daarmee voldoet die werkomgeving niet langer aan de essentiële voorwaarde om te kunnen leren.

Daarom werkt werkleren niet.

Waardeer dit blogbericht:
Getagged in: HRD Leren

Ik ben gepassioneerd door een leven lang leren en zoek een fundamentele - ethische, sociale en duurzame - visie op persoonlijke en professionele ontwikkeling.

Reacties