26
juni

Invloed in internationale teams

Geplaatst door op in Opinie
  • Fontgrootte: Groter Kleiner
  • Hits: 2125
  • 0 reactie
  • Afdrukken

Is jouw omgeving de afgelopen jaren ook steeds internationaler geworden? Waarschijnlijk wel. Dat betekent dat je samenwerkt met mensen met een andere taal en cultuur, vaak opgegroeid in een ander onderwijssysteem. Werken binnen een internationaal team vraagt daarom speciale vaardigheden. Wie die goed hanteert, wint aan invloed in internationale teams.

Samenwerken in een internationaal team of organisatie daagt je steeds uit om de dingen die je normaal vindt opnieuw te bekijken. Hier wat voorbeelden:

•  Wat antwoord je als het buitenlandse board member vraagt of jij die deadline van volgende week gaat halen? Is het eerlijke antwoord dat dat niet gaat lukken het meest passend, of is het beter om wat minder direct te communiceren dat 'je je best zult doen, maar...'?
•  Wat bedoelt jouw Engelse collega met haar opmerking dat ze jouw voorstel voor een nieuwe werkwijze 'interesting' vindt? Wat zou je er zelf mee bedoelen?
•  Hoe verdeel je het werk: heeft ieder zijn eigen 'winkeltje' waar hij bepaalt wat er gebeurt, of doe je als team zo veel mogelijk samen? Wat als de een graag een aantal eigen projecten heeft en de ander juist graag samenwerkt?

Die normen en waarden hebben we van jongs af aan ingeprent gekregen, van ouders, leerkrachten en anderen om ons heen. We zijn (zoals dat heet) cultureel geprogrammeerd en dat verander je niet zo maar.

In internationale teams moeten mensen met verschillende culturele achtergronden direct samenwerken. Samenwerken is iets heel anders dan elkaar ontmoeten op vakantie of op reis. Drie weken per jaar vinden we het helemaal niet erg dat iemand niet precies zegt wat hij bedoelt, of dat afspraken steevast een kwartier tot een half uur te laat beginnen. Maar als je collega iedere dag te laat komt, terwijl jij wel op tijd bent en dus steeds moet wachten, dan kan samenwerken een behoorlijke uitdaging worden.

Wat wordt normaal?

Er zijn verschillende manieren waarop internationale teams met elkaar in deze uitdaging omgaan. Ik noem er een paar (ze zijn niet allemaal even effectief ;-):

•  Een nieuwe manier opleggen. De Amerikanen noemen dit 'my way or the high way'. Hierbij bepaalt één partij (degene met de meeste aandelen, macht of status) wat de nieuwe normale manier van werken wordt. En als je dat niet zint, dan kun je maar beter je heil elders zoeken.
•  Leven en laten leven. In dit model doe jij jouw ding op jouw manier en ik mijn ding op mijn manier. Echt samenwerken doen we niet, maar zo ontstaat er in ieder geval geen openlijk conflict om de macht;
•  Best of both worlds. Hierbij staan beide partijen open om te kijken hoe de ander het doet en komen ze samen tot een nieuwe manier van werken. Die nieuwe manier van werken probeert de best of both worlds te zijn; steeds te kijken wat het beste werkt en nieuwe dingen uitproberen. Dat is een ontdekkingstocht voor beide partijen.

Het nieuwe normaal

Natuurlijk zie je in een team vaak mengvormen van bovenstaande, of is er al lang strijd over 'het nieuwe normaal'. Ook kan er voor het ene onderwerp een norm worden opgelegd, terwijl voor het andere onderwerp 'leven en laten leven' geldt. Het helpt als je in de gaten hebt hoe in jouw organisatie of team de nieuwe normen en gebruiken worden bepaald. Als dat niet zo is, is het lastig jouw invloed te doen gelden. Denk je maar in wat er gebeurt als de een probeert te komen tot een nieuwe 'best of both worlds' werkwijze, terwijl de ander bezig is om zijn/haar manier op te leggen, met behulp van een paar 'friends in high places'. Dat kan de verhoudingen nogal op scherp zetten.

Inspelen

Als je doorziet hoe het normaliseringsproces loopt, kun je daarop inspelen en het proces beïnvloeden. Dat doe je door stil te staan bij waar jij op inzet. Wanneer werkt het 'goed' in jouw team, hoe zou jij daar willen komen? En wat ligt binnen jouw macht? Dat vraagt voortdurende aandacht voor dit proces, hoe het zich ontwikkelt en hoe je er op in kunt grijpen. Een paar handreikingen voor onderweg:

•  Wees open. In internationale teams is niets normaal of vanzelfsprekend. Sta daarvoor open. Merk het op als je iets raar of verwarrend vindt. Vraag je af wat je had verwacht en waarom je dat andere raar vindt. Stel je oordeel uit en onderzoek het nieuwe, stel vragen.
•  Sta stevig. Ondanks je open mind zul je vast en zeker geïrriteerd raken of vol onbegrip zijn over wat die ene collega van je doet, alsof het de normaalste zaak van de wereld is. Laat je er niet door uit het veld slaan. Haal diep adem, ga even koffie halen, lach om je eigen opwinding: allemaal manieren om je niet te laten meeslepen. Weet welke manier het beste werkt voor jou. Weet dat dit erbij hoort en bespreek het met collega's, of nog beter, in je team, als dat past.
•  Beweeg mee. Wees flexibel in de veranderende omstandigheden. Beweeg mee waar je kunt, probeer een andere manier van werken uit. Geef die andere manier van werken het voordeel van de twijfel. Communiceer minder direct, doe wat je baas vraagt, of ga uitgebreid lunchen met je collega's. Doe dat onbevangen, niet vooringenomen. Zie het als een experiment. Dat creëert veel goodwill, en geeft je ook de mogelijkheid om bij andere normen hen op hun flexibiliteit aan te spreken.
•  Grijp je kans. Wees bewust van kansen om dingen die voor jou belangrijk zijn op de agenda te zetten of door te voeren. Die kansen komen, maar kunnen ook zo weer voorbij zijn. Dat betekent dat je goed moet weten wat je belangrijk vindt en steeds alert bent op veranderende regels, wijzigingen in de teamsamenstelling, projecten die moeten leiden tot nieuw gedrag, et cetera. Allemaal momenten om het proces te beïnvloeden, mits je ze ziet.

Natuurlijk worden deze competenties ook gevraagd in gewone teams, maar in internationale teams wordt je als teamlid of leider meer uitgedaagd en op de proef gesteld. Veronderstellingen die voor jou vanzelfsprekend zijn, worden ter discussie gesteld. Daarmee raak je al snel buiten je comfortzone. Daarom zijn internationale teams zo ontzettend leuk en leerzaam, en natuurlijk ook wel eens heel ingewikkeld en irritant. Het zijn net normale teams.

Waardeer dit blogbericht:
Getagged in: Internationalisering

Maarten Bremer is directeur bij KIT Intercultural Professionals bv, de internationale training & adviestak van het Tropeninstituut. Hij werkt al meer dan 20 jaar in leidinggevende functies in de (internationale) training & advies wereld. Zo was hij onder andere als regional director verantwoordelijk voor het Balkan programma van ontwikkelingsorganisatie SNV.


linkedin hover 32

Reacties