14
feb

Leven Lang Leren met een e-Portfolio

Geplaatst door op in Artikelen
  • Fontgrootte: Groter Kleiner
  • Hits: 4885
  • 2 reacties
  • Afdrukken

Leven Lang Leren is een term die regelmatig voorbij komt, maar onderzoeken wijzen uit dat de borging van het Leven Lang Leren beter kan. Geef iedere medewerker een eigen e-Portfolio waarin hij/zij alle leerresultaten en ervaring kan vastleggen en geef deze dan ook een leven lang mee. Hieronder enige achtergrond informatie over het e-Portfolio en hoe je medewerkers online kunt begeleiden bij het vullen van hun eigen e-Portfolio.

Een e-Portfolio is een multimediaal cv. Een digitaal instrument waarmee een individu transparant maakt over welke talenten, competenties, diploma's, ervaringen, certificaten, bewijsstukken, ambities, voorkeuren en aanbevelingen hij beschikt. In het e-Portfolio legt hij leerresultaten en ervaringen vast die hij vervolgens kan tonen aan anderen.

Achtergrond e-Portfolio

Het oorspronkelijke begrip portfolio (van "portare", dragen en "foglio", blad) komt uit de wereld van kunst & cultuur en betekent draagmap voor grote tekeningen, schema's, enzovoort. Tegenwoordig wordt het in veel meer maatschappelijke contexten gebruikt. De laatste jaren wordt er op steeds meer plaatsen gebruik gemaakt van een digitaal of elektronisch portfolio, ook wel e-Portfolio genoemd.

Een e-Portfolio is bedoeld voor het vastleggen en tonen van leerresultaten en eventueel het leerproces aan zichzelf of aan anderen. Met het e-Portfolio als tastbaar "bewijs" van het leren kan men meerdere doelstellingen ondersteunen. De in de literatuur en praktijk meest voorkomende indeling is:

  • Ontwikkelings/reflectie portfolio: heeft als doel de professionele groei van de samensteller te documenteren. Het belang hiervan is, dat het leerproces zichtbaar wordt, zowel voor de omgeving als voor het individu zelf (is dus ook een bewustwordingsproces);
  • Beoordelingsportfolio (ook wel: assessment portfolio): bevat materiaal op basis waarvan uitspraken gedaan kunnen worden over bekwaamheden waaraan de kandidaat moet voldoen;
  • Presentatieportfolio (ook wel: showcase): heeft vooral een toonfunctie. Hierin worden uitspraken aannemelijk gemaakt die de samensteller over zijn of haar eigen competenties / capaciteiten doet.


In de praktijk staan de bovengenoemde functies niet los van elkaar, maar wordt het portfolio voor meerdere functies (zowel procesgericht als productgericht) tegelijk ingezet. Hierbij valt op dat het portfolio evolueert van presentatiegericht naar ontwikkelingsgericht.

Achtergrond online begeleiding

Snel en doeltreffend: een coach die met je mailt. In de VS heeft iedereen er al een, in Nederland is de e-coach ook in opmars. Online coaching bestaat in Nederland sinds 2001. Hoeveel online coaches er zijn in Nederland is niet bekend.

E-coaching kan een sterk geconcentreerde vorm van begeleiding zijn. Je wordt niet afgeleid door anderen en je kunt iedere dag contact hebben met je coach. Het 'snelkookpaneffect' van e-coaching' wordt het wel genoemd.

E-coaching is een afgeleide van therapie via internet. Eind jaren negentig ontwikkelde de afdeling Klinische Psychologie van de Universiteit van Amsterdam Interapy: psychotherapeutische behandelingen voor bijvoorbeeld depressie, angstaanvallen en burn-out via internet.

Uit onderzoek is bekend dat er op de lange termijn minstens even goede resultaten mee worden bereikt als met face to face-behandelingen. Het gebruik van vaste internetmodules zorgt voor duidelijkheid en heldere structuur. Slechts een aantal blijkt het persoonlijk contact te missen. De aanpak van e-coaching lijkt op die van de succesvol bewezen e-therapie, maar wetenschappelijk aangetoond is dat niet.

In de Verenigde Staten en Australië is het fenomeen ingeburgerd. Dat komt doordat het zo praktisch is: afspraken maken is niet nodig: iedereen blijft zitten waar 'ie zit en wie iets wil vragen of zeggen, stuurt een mailtje. Een vrije middag hoef je er niet voor op te nemen, dus hoef je je ook niet bij de baas te verantwoorden. En hoewel de geografische afstanden hier minder groot zijn dan in de VS, blijft reistijd altijd zonde van je tijd. 
E-coaching is niet alleen flexibel wat betreft tijdstip, het is ook niet plaatsgebonden.

e-Portfolio – werkervaring

Leren? Ik werk liever! Hoeveel mensen zullen dit niet zeggen. Wat ze hiermee eigenlijk zeggen is dat ze liever niet naar school gaan. Maar meer dan de helft van alle leerprocessen gebeurt buiten het onderwijs. De vaardigheden en competenties die het resultaat zijn van informeel leren krijgen in vele gevallen niet die aandacht en erkenning die ze verdienen. Met behulp van het e-Portfolio wordt de erkenning van resultaten van het informele leren bevorderd.

Kenmerken van formeel leren:

  • Formeel leren wordt georganiseerd en aangeboden;
  • Formeel leren wordt gestructureerd in termen van doelstellingen, tijd, leermiddelen, etc.
  • Aan formeel leren is een civiel effect verbonden zoals een diploma, brevet, certificaat dat door onderwijsinstellingen en werkgevers wordt aanvaard;
  • Er is vaak sprake van derden die het leren organiseren.

Kenmerken van informeel leren:

  • Informeel leren is een leerproces dat voortvloeit uit de dagelijkse activiteiten die verband houden met het werk, het gezin of de vrijetijdsbesteding;
  • Informeel leren is het verwerven van kennis, vaardigheden en houding die men dagelijks opdoet in confrontatie met de omgeving;
  • De begeleiding van informeel leren vindt vaak plaats door collega's of experts;
  • Informeel leren wordt niet door een instelling of organisatie aangeboden maar is vaak het (onbedoelde) initiatief van de lerende;
  • Informeel leren leidt niet tot een diploma, brevet of certificaat.

Juist in een e-Portfolio kunnen de resultaten van het informele leren goed verzameld worden. Denk hierbij aan foto's, filmpjes, documenten (notulen, verslagen, artikelen, behandelplannen, projectplannen, etc.)

e-Portfolio en online begeleiding

Zelf heb ik veel ervaring met het werken en begeleiden van e-Portfolio's. De ervaringen zijn vooral met presentatieportfolio's als wel reflectieportfolio's waarbij het leerproces bestaat uit werkervaring en daarmee het informele leren. Online begeleiding is de online interactie tussen kandidaat en begeleider bij het vullen van het e-Portfolio. Bij online begeleiding is er veelal sprake van zelf loopbaan management: de mate waarin mensen zelf actief aan de slag gaan met hun loopbaan en daar de verantwoordelijkheid voor nemen. Dit betekent ook dat de kandidaat zelf verantwoordelijk is voor het e-Portfolio. Een leidinggevende/begeleider kan, op verzoek, meekijken in het e-Portfolio, berichten sturen en mee discussiëren op het forum, afhankelijk van het loopbaandoel en afspraken met de werkgever.

Waardeer dit blogbericht:

Anneke Hemmen is eigenaar van Mobiliteitsstylisten. Zij adviseert en ondersteunt organisaties en zzp loopbaancoaches bij het effectiever en efficiënter behalen van diverse loopbaandoelen. Waarbij de visie van eigen verantwoordelijkheid voor werk en inzetbaarheid de boventoon voert. gaat uit van de gedachte dat mensen zich hun hele leven blijven ontwikkelen op de werkvloer, thuis en in de samenleving. Maar hoe borg je een Leven Lang Leren? AHMobliteitsstylist doet dat door de 3G gedachte in te zetten. GOED in het werk wat ze doen (kennis vaardigheden opleidingen trainingen, formele kennis). Een ieder vindt het GAAF wat ze doen in hun vrije tijd/weekend (interesses hobby’s vrijwilligerswerk, informele kennis). Als GOED en GAAF gecombineerd wordt en beschikbaar wordt gesteld in een e-Portfolio dan levert dat GELD op.


linkedin hover 32  twitter hover 32

Reacties