11
nov

Verrijkt doorleven na je pensioen?

Geplaatst door op in Artikelen
  • Fontgrootte: Groter Kleiner
  • Hits: 3733
  • 0 reactie
  • Afdrukken

'Gepensioneerden worden het hardst getroffen door bezuinigingsmaatregelen van het kabinet', 'Ouderen leveren meer koopkracht in dan andere groepen', de kranten staan er bol van en de discussies over de verdeling tussen werkend, niet kunnen werken en hard gewerkt hebbend laaien op sinds op Prinsjesdag 2013 de plannen voor het komend jaar zijn gepresenteerd. De eerste koopkrachtcijfers van het CPB zijn voor ouderen weinig rooskleuring, de daaropvolgende koopkrachtcijfers van het NIBUD zijn voor ouderen nog minder rooskleurig. Ondertussen gaan er de komende jaren jaarlijks ruim 100.000 werkenden met pensioen. De één kijkt er reikhalzend naar uit, voor de ander komt het pensioen tegen wil en dank. Wat vast staat is dat de overgang van arbeid naar pensioen een impactvolle verandering is, en niet uitsluitend een financiële aangelegenheid. In samenwerking met CNV Vakmensen deed SBI onderzoek naar de wensen van werknemers in de leeftijdsgroep 60-67 jaar op het gebied van voorbereiding op het pensioen.

Meer doen met minder geld

De financiële situatie verandert hoe dan ook voor vrijwel iedereen die de overgang maakt van arbeid naar pensioen. Belastingmaatregelen, korting op pensioenen en afschaffing van verschillende compensatiemaatregelen voor zorgkosten zijn voor (vele) gepensioneerden relevante factoren. Het 'meer doen met minder geld' blijkt voor de oudere werknemer (in de leeftijdscategorie van 60 tot 67 jaar) ook het onderwerp dat voor hen het meest van belang is in hun voorbereiding op het pensioen. Maar er speelt meer bij de overgang van een bestaan waarin werk sterk bepalend is naar een levensfase die op allerlei manieren ingevuld kan worden. Meer dan ooit bestaat immers de vrijheid om zelf uit te maken wat je wilt doen met je tijd, energie en middelen; de vrijheid om te bepalen in welke richting je jezelf wenst te ontwikkelen; de vrijheid om te bepalen hoe en voor wie je opgebouwde ervaring en kwaliteiten wilt inzetten. Hoe ga je hiermee om?

Gezond met pensioen

De grootste klus voor veel mensen is het vinden van een nieuw en gezond ritme. Gezond ouder worden blijkt ook uit het onderzoek een belangrijk punt te zijn onder oudere werknemers. En begrijpelijk, want wetenschappelijk onderzoek wijst uit dat pensionering een negatief effect heeft op het mentaal en fysiek welbevinden van de mens (rapport: 'Work longer, live healthier' Gabriel H. Sahlgren, 2013). Later stoppen met werken of in ieder geval andere activiteiten ontplooien verminderen de kans op fysieke en geestelijke achteruitgang, verhoogt het welzijn en het vermindert het gebruik van de gezondheidszorg.

Hoewel de overgang naar een andere fase altijd stressvol is, genieten veel ouderen aanvankelijk van de nieuwe periode van meer vrije tijd en minder 'moeten'. Ze voelen zich goed en ze varen er wel bij. Maar wanneer je alle dagen gaat leven alsof je vakantie hebt, beginnen de problemen: overgewicht en verveling liggen op de loer. Altijd vakantie is géén vakantie. De sociale contacten van het werk vallen weg en zijn niet zomaar vervangen. Het gevoel een zinvolle bijdrage te hebben wordt gemist, met soms depressie als gevolg. Eenzaamheid onder ouderen is een groeiend fenomeen.

Verwachtingen van de maatschappij, van familie: het toekomstperspectief

Het tegenovergestelde kan ook waar zijn. In het leven van oudere werknemers en in hun toekomstperspectief is de laatste tijd in hoog tempo van alles veranderd. Het leven na het pensioen is in veel gevallen minder dan vroeger een tijd van vrije tijd en een redelijk tot goed inkomen. Anno 2013 staat de hoogte van pensioenen onder druk, de pensioengerechtigde leeftijd schuift op, mensen worden ouder. De periode dat mensen na hun pensionering nog leven is ook steeds langer. Onzekerheid in de zorgsector maakt dat de druk op mantelzorgers toeneemt en dat men geld moet reserveren voor de eigen zorgbehoefte. Door de druk op de zorgkosten wordt dat ook maatschappelijk steeds belangrijker gevonden. De samenleving kan niet meer zonder de inzet van de ouderen als vrijwilliger, als ZZP'er, als mantelzorger, als oppasopa of –oma. Kortom: tegenwoordig wordt er van alle kanten een beroep gedaan op de actieve, gepensioneerde burger. De overheid verwacht veel van actieve ouderen. Zo onderstreept ook de troonrede van 2013: 'Van iedereen die dat kan, wordt gevraagd verantwoordelijkheid te nemen voor zijn of haar eigen leven en omgeving. Wanneer mensen zelf vorm geven aan hun toekomst, voegen zij niet alleen waarde toe aan hun eigen leven, maar ook aan de samenleving als geheel'.

Kortom, er breekt een levensfase aan waarin ouderen bewust invulling zullen moeten geven. Om de balans te vinden in mentale en fysieke gezondheid, in vrije tijd en maatschappelijke en familiaire inzet.

Pensioen in Zicht: voorbereid zijn op de periode die komt

De meerderheid van de oudere werknemers (van 60 tot 67 jaar) staat positief tegenover deelname aan een cursus waarin aandacht wordt besteed aan de voorbereiding op de nieuwe periode die komt. En 42% geeft aan dit zeker te willen doen. Een groot deel van de oudere werknemers hecht bovendien aan het op een goede manier afscheid nemen van het werkzame leven. In diverse cao's is het recht op een Pensioen in Zicht cursus opgenomen. Een Pensioen in Zicht cursus helpt de oudere medewerker zich goed voor te bereiden op de verschillende facetten van de pensioenperiode: gezond ouder worden, bewust keuzes maken, maatschappelijk actief blijven, je netwerk goed onderhouden. Veel deelnemers ervaren deze cursus als een bezinningsmoment, een voorbereiding op een nieuwe toekomst. Centrale vragen hierbij zijn: Wat betekent het voor mijzelf en de mensen om mij heen dat ik stop met werken? Hoe neem ik op een goede manier afscheid van mijn werk? Welke veranderingen staan mij (en mijn partner) te wachten en hoe ga ik daar mee om? Wat boeit en interesseert mij? Waar liggen mijn krachten? Wie of wat inspireert mij? Wat kan ik doen om de toekomst die ik mezelf en de mijnen toewens dichterbij te brengen?

SBI en Verrijkt Doorleven

SBI gelooft in SamenWerkt: werkgevers en werknemers, man en vrouw, jong en oud hebben elkaar nodig. Medewerkers aan het einde van hun loopbaan en gepensioneerden zijn niet uitgerangeerd. Ze horen er voluit bij en de samenleving heeft ze hard nodig met al hun kennis en (levens)ervaring. Daarom investeert SBI in Verrijkt Doorleven: een aanbod van Pensioen in Zicht trainingen en een cursusaanbod dat ouderen in de gelegenheid stelt zich te blijven ontwikkelen en kun kennis en kunde zinvol te blijven gebruiken.

Meer weten?

Bezoek onze website www.verrijktdoorleven.nl en lees alles over de visie van SBI op Verrijkt Doorleven en het cursusaanbod van Pensioen in Zicht.

Landgoed Zonheuvel
Landgoed Zonheuvel is een hotel en trainingsinstituut van SBI. Hier kunnen mensen elkaar ontmoeten en vinden ze inspiratie, motivatie, kennis en inzicht. In een omgeving die u en uw team of organisatie de ruimte biedt. De ruimte om uzelf te kunnen zijn, de ruimte om tot nieuwe inzichten te komen en de ruimte voor inspiratie en bezinning. Meer weten? Klik hier.

 

Waardeer dit blogbericht:
0

Sido Groenland is onderzoeker bij SBI. Hij heeft een achtergrond in zowel human resource management als in de sociale wetenschappen, waarbinnen hij zich hoofdzakelijk heeft toegelegd op vraagstukken van beleid en organisatie. Personeelsraadpleging m.b.v. (online) vragenlijsten en beleid- en evaluatieonderzoek behoren tot zijn specialismen. Sido vindt het van belang beleidsbeslissingen in organisaties niet te baseren op aannames, maar om deze aannames te toetsen aan de werkelijkheid. Hij gelooft dat organisatieonderzoek een belangrijk en nuttig instrument kan zijn om de kennis en beleving van medewerkers door te vertalen naar beleid en zo de effectiviteit te verhogen. Sido levert bovendien graag een bijdrage aan het stimuleren en inrichten van betrokkenheid en directe participatie van medewerkers in organisaties. Hij streeft ernaar om onder andere met behulp van software en tools participatie en medezeggenschap in organisaties gemakkelijker, aantrekkelijker en toegankelijker te maken.

Reacties