16
juli

De rol van de OR bij de komende wijzigingen in pensioenregelingen

Geplaatst door op in Artikelen
  • Fontgrootte: Groter Kleiner
  • Hits: 4699
  • 0 reactie
  • Afdrukken

In 2013 en in 2014 gaan (bijna) alle pensioenregelingen in Nederland wijzigingen. Vanuit HR zal u hierbij meestal het voortouw nemen. In ons artikel Wijzigingen in Pensioenregelingen leest u hier meer over. Veel van deze wijzigingen kunt u als werkgever niet zelfstandig doorvoeren. Hiervoor is overeenstemming nodig: soms met de vakbond, soms met de ondernemingsraad en soms ook met individuele werknemers. Als u afspraken over pensioen heeft gemaakt met de vakbond in een CAO, geldt het primaat van de vakbond en zijn zij uw gesprekspartner. In andere gevallen is de ondernemingsraad (OR) betrokken. In dit artikel leest u meer over de betrokkenheid van de OR betrokken bij wijzigingen van pensioenregelingen.

Geschreven door: Vandena van der Meer, Adviseur Montae

OR'en kunnen zowel instemmings- als adviesrechten hebben

Het kader voor de bevoegdheden van de ondernemingsraad bij collectieve pensioenregelingen wordt gegeven in artikel 27 van de Wet op de Ondernemingsraden (WOR). Hierin wordt bepaald in welke gevallen de ondernemer de instemming nodig heeft van de ondernemingsraad voor elk door hem voorgenomen besluit tot vaststelling, wijziging of intrekking van een regeling met betrekking tot een pensioenverzekering.

Daarnaast is in de pensioenwet geregeld dat de OR adviesrecht heeft bij het sluiten of wijzigingen van een uitvoeringsovereenkomst met een verzekeraar. Let op: dit adviesrecht geldt alleen bij verzekerde pensioenregelingen. In het geval van een pensioenfonds is de medezeggenschap geregeld via het bestuur en de deelnemersraad.

Invloed van de OR hangt af van de pensioensituatie

De formele positie die de ondernemingsraad op pensioengebied heeft, hangt af van de aanwezigheid van een cao en van het soort pensioenuitvoerder (pensioenfonds of verzekeraar) waar de regeling is ondergebracht.

Wat betreft de invloed van de ondernemingsraad, kunnen we de volgende situaties onderscheiden:
a. u bent aangesloten bij een verplicht gesteld bedrijfstakpensioenfonds (BPF);
b. de afspraken rond pensioen worden op CAO niveau gemaakt;
c. de pensioenregeling is ondergebracht bij een eigen ondernemingspensioenfonds (OPF);
d. u heeft de pensioenregeling ondergebracht bij een verzekeringsmaatschappij of premiepensioeninstelling (PPI);
e. er is nog geen pensioenregeling.

A. U bent aangesloten bij een verplicht gesteld BPF

In dit geval is de rol van de ondernemingsraad beperkt. Het arbeidsvoorwaardenoverleg wordt op bedrijfstakniveau gevoerd door de vakbonden. De werkgever doet niet zelf een pensioentoezegging aan zijn werknemers, maar omdat de werknemers werkzaam zijn in een bedrijfstak waar een verplichtgesteld BPF is, moeten de werknemers toetreden tot dat fonds. Wijzigingen van de pensioenregeling van het BPF worden besproken in het CAO overleg binnen de branche en worden op bedrijfstakniveau doorgevoerd. De individuele werkgever en werknemer hebben hierop geen invloed.

Als er fusies of overnames zijn waardoor de verplichte aansluiting wijzigt of als u een excedentregeling bovenop de bedrijfstakregeling hebt, kan er wel een rol voor de OR zijn.

B. U heeft de pensioenregeling ondergebracht bij een eigen OPF

In deze situatie heeft de OR geen wettelijk advies- of instemmingsrecht. De OR heeft wel invloed, bijvoorbeeld:

• in de statuten van het fonds kan worden vastgelegd dat de ondernemingsraad de bevoegdheid heeft om de werknemersvertegenwoordigers te benoemen.
• als er bovenwettelijke rechten zijn toegekend aan de OR in een ondernemingsovereenkomst (artikel 32 WOR).
• Indien de OR eerder betrokken is bij het wijzigen van een pensioenregeling en dat een gewoonte is geworden in de bedrijfsvoering, is het mogelijk dat een OR zich succesvol beroept op het hebben van een instemmingsrecht in deze situaties.

In de praktijk komt het voor dat een ondernemingspensioenfonds, liquideert en de pensioenrechten worden overgedragen aan een verzekeringsmaatschappij. In dit geval krijgt een OR wel wettelijke rechten (zie ook onder C. 'De Pensioenregeling is ondergebracht bij een verzekeringsmaatschappij')

C. U heeft de pensioenregeling ondergebracht bij een verzekeringsmaatschappij of PPI

In dit geval geldt het wettelijk instemmingsrecht dat de ondernemingsraad heeft op grond van artikel 27 van de WOR bij wijziging van de pensioenregeling. Bij een wijziging van de pensioenregeling, zoals het opschuiven van de pensioenleeftijd of het wijzigingen van het opbouwpercentage, heeft een OR instemmingsrecht.

In principe valt bij een verzekerde regeling elke wijziging van de pensioenregeling onder het instemmingsrecht van de ondernemingsraad. Dit kan alleen anders zijn indien de werkgever in het pensioenreglement een wijzigingsvoorbehoud heeft opgenomen. De werknemer is bij zijn indiensttreding akkoord gegaan met de inhoud van het pensioenreglement, inclusief het voorbehoud, door het ondertekenen van de arbeidsovereenkomst waarin wordt verwezen naar de pensioenregeling. Is dit voorbehoud niet opgenomen, dan is de instemming vereist van iedere individuele deelnemer. De instemming mag overigens ook worden verkregen via het zogenaamde 'negatieve piepsysteem'. De werknemers worden dan schriftelijk door de werkgever geïnformeerd over de op handen zijnde wijzigingen en kunnen hun eventuele bezwaren binnen een bepaalde vastgestelde termijn kenbaar maken. Reageren zij niet, dan worden ze geacht akkoord te zijn gegaan met de door de werkgever voorgestelde wijzigingen.

D. U heeft nog geen pensioenregeling

Is er nog geen pensioenregeling in het bedrijf aanwezig, dan zal u eerst moeten beoordelen of u onder een verplicht gesteld bedrijfstakpensioenfonds valt (zie ad A). Is dit niet het geval en wilt u een eigen pensioenregeling toezeggen, dan heeft u de keuze. U kunt de pensioenregeling onderbrengen bij een eigen ondernemingspensioenfonds (in dit geval heeft de ondernemingsraad de onder ad. B genoemde bevoegdheden), of bij een verzekeringsmaatschappij of PPI. In dit laatste geval zal de ondernemingsraad ingeschakeld moeten worden.

Ook als de OR geen formele positie heeft, kan het soms raadzaam zijn de OR te betrekken in de besluitvorming om draagvlak te creëren voor het te nemen besluit. In de praktijk worden OR-leden bijvoorbeeld gevraagd mee te denken in pensioencommissies of klankbordgroepen. Per organisatie wordt gekeken naar een passend model om medewerkers mee te nemen in de besluitvorming.

Waardeer dit blogbericht:

Vandena werkt als senior pensioenconsultant bij Montae. Zij adviseert werkgevers over het inrichten van de pensioenregeling en bij het sluiten van uitvoeringsovereenkomsten met verzekeraars of pensioenfondsen. Omdat Vandena bij een verzekeraar heeft gewerkt en ook ondernemingsraden adviseert, kent ze het spel van alle kanten van de tafel. Zij adviseert ondernemingen om tot een optimale pensioenregeling te komen.


linkedin hover 32   twitter hover 32

Reacties