26
sept

'Roekvol' met mensen omspringen in een team

Geplaatst door op in Artikelen
  • Fontgrootte: Groter Kleiner
  • Hits: 1501
  • 0 reactie
  • Afdrukken

In een team dat ik coachte, vertelde iemand tijdens de intake dat de teamleider en het hoger management regelmatig roekeloos met mensen omsprongen. Natuurlijk wist ik wat roekeloos betekende: dat verwijst naar de onbezonnen kant in mensen. Roekeloze mensen springen in het diepe zonder dat zij vooraf goed inschatten welke gevaren ze zich op de hals halen.

Gek dat we van een woord wel de ontkenning gebruiken (roeke-loos), maar eigenlijk nooit de stam (roek). Wat als ik de positieve eigenschap van het woord ‘roek’ nu eens zou herintroduceren in dit team? Roekeloos betekende immers dat er geen roek was.

Van negatief naar positief

In een poging om de doelstelling van de groep van negatief (‘niet meer roekeloos met mensen omspringen’) positief te formuleren, kwamen we bij de intake op de formulering dat het in dit team belangrijk was om ‘met roek te blijven optreden’.

In mijn voorbereiding op de uiteindelijke teamcoaching volgde er een zoektocht – of een roektocht – naar de kwaliteiten die schuilgingen achter die frase. Het tegengestelde van roekeloos was immers wat er in dit team nodig was. Maar waar stond dit woord ‘roek’ nu eigenlijk voor? Wat betekende het als mensen en collega’s in de omgang met elkaar de waarde van het ‘roeken’ zouden gebruiken? Een team vol ‘roek en roll’: hoe zou dat er uit zien? Leidinggevenden die ‘roekelijk’ met hun mensen om zouden springen: waar hebben we het dan over? Een roekrijk overleg. Een roekvolle teambijeenkomst.

Aandacht hebben voor

Voor het woord roeke moeten we terug naar het Middel-Nederlands, de taal die gesproken werd aan het einde van de Middeleeuwen. Van ruwweg 1200 tot 1500. Dat woord roeke betekent aandacht of zorg. Ook kende men indertijd het werkwoord roeken wat ‘aandacht hebben voor’ of ‘zich bekommeren om’ betekende. Niet een team waarbij uit de non-verbale communicatie spreekt ‘wat kan die persoon mij nu schelen?’, maar teamleden die leren wat het betekent als iemand anders je wel degelijk iets kan schelen.

 Vanaf het moment dat jij verschil voor de ander maakt, dan ga jij de ander beter zien voor wie hij is Deel op twitter

Vanaf het moment dat jij verschil voor de ander maakt, dan ga jij de ander beter zien voor wie hij (ook) is. Dat vergroot vervolgens de kans dat de ander jou ook gaat zien voor wie jij bent. Haal het frame weg dat jij bij de ander rücksichtslos (!) opplakt en verplaats de aandacht naar de mens die je daar altijd in geplaatst hebt. Door roekrijk met elkaar om te gaan, neemt de kans toe dat we elkaar ter harte gaan nemen.

Rekenen op elkaar

Roeken staat dus voor: aandacht en zorg hebben voor de ander. Roeken gaat over een bezonnen en bedachtzame houding. Er gaat beraden aan vooraf. Gedurende de etymologische (e-teamologische) zoektocht leerde ik dat roeken dezelfde stam heeft als de term ‘rekenen’ in de zin van ‘rekening houden met de ander’. Rekenen kennen wij met name als cognitieve en calculerende bezigheid, maar het betekent ook ‘beschouwen’ en ‘in orde brengen’.  Roek staat dus ook voor: kun je rekenen op elkaar? Ik vond het meer en meer jammer dat nu juist alleen het woord roekeloos was overgedragen in onze taal en niet de prachtige kwaliteit zelf die via dat woord ontkend wordt.

Het eerste deel van de teamcoaching bestond uit oefeningen om de teamleden steeds weer zuivere en roekvolle afwegingen te laten maken. Wie roekt, raadpleegt zijn geweten. Pas als iemand in staat is om met zijn innerlijk peillood te bepalen met welke bodemsoort hij bij de ander te maken heb, kan hij een roekelijke verbinding aangaan.

De tweede uitdaging was om in het team roekelijke moed te ontwikkelen: met aandacht en zorg voor de ander de dapperheid te hebben om de ander te zeggen wat jij lastig vindt, om de ander te confronteren met die zaken die jou dwarszitten. Tegelijkertijd was het de kunst om de roek ook op jezelf toe te passen. Want het is natuurlijk fijn als baas en medewerker en medewerkers onderling ervaren en leren dat ze op elkaar kunnen rekenen. Maar ware rekenschap leg je niet af aan de ander, maar bovenal aan jezelf.

In het werken met deze hervonden kwaliteit waren we allemaal op momenten even ‘rookie’. Niet alleen de deelnemers, maar ikzelf zeker ook. Reken maar. 

Waardeer dit blogbericht:

Guido van de Wiel is organisatiepsycholoog en directeur/eigenaar van organisatieadviesbureau Wheel Productions. Hij houdt zich onder meer bezig met storytelling in organisaties. Altijd al een boek willen schrijven? Voor professionals die niet de tijd of de capaciteit hebben, schrijft Guido van de Wiel als ghostwriter 'managementboeken op maat'.

Guido is coach bij de business schools Rotterdam School of Management en Tias. Daarnaast is hij verbonden aan Verdraaide Organisaties en de Veranderbrigade. Eind 2015 is hij uitgeroepen tot 'Trendwatcher of the Year 15-16'.

Guido heeft voor HRcommunity verschillende interviews afgenomen met visionairs op het gebied van nieuw leiderschap en sociale innovatie. Deze interviews zijn gebundeld in het boek Innoveerkracht. 


  

Reacties