04
apr

Onzeker politiek landschap mag werkgever niet weerhouden van keuzes sociale zekerheid

Geplaatst door op in Artikelen
  • Fontgrootte: Groter Kleiner
  • Hits: 1214
  • 0 reactie
  • Afdrukken

De verkiezingen van 15 maart 2017 hebben een versplinterd politiek landschap opgeleverd. Welke coalitie uit de formatie voortkomt, is lastig te voorspellen; wat die zal betekenen voor het sociale stelsel voor ziekte en arbeidsongeschiktheid al evenzeer. Toch mag dit werkgevers niet weerhouden van het maken van keuzes. Veel organisaties benaderen sociale zekerheid ten onrechte als een vraagstuk van publiek of privaat verzekeren. Het is juist de kwaliteit van de uitvoering die het verschil maakt, verzekeren zou het sluitstuk moeten zijn.

Verzekeringsbenadering werkt verlammend

Het grote gevaar van een verzekeringsbenadering is dat die verlammend werkt of een onbestendige bedrijfskoers oplevert. Zeker nu, want dit vraagstuk is zeer gevoelig voor politieke keuzes. Of het voor een organisatie verstandig was om zich publiek of juist privaat te verzekeren voor de WGA en de Ziektewet, wisselde de voorbije jaren door wijzigingen in de inrichting van het sociale stelsel herhaaldelijk. De private markt voor WGA-verzekeringen zou in 2016 zelfs vrijwel zeker zijn geïmplodeerd als het kabinet Rutte-II terugstappen in het publieke bestel niet onaantrekkelijker had gemaakt, en uitstappen heel gunstig. Nu zo onduidelijk is welke coalitie er komt en wat die met het sociale stelsel gaat doen, leidt de verzekeringsbenadering wederom tot grote onzekerheid.

Alles weten over de laatste ontwikkelingen in de sociale zekerheid?
Schrijf je in voor onze Masterclass! Hierin praten we je in één dagdeel helemaal bij. Na afloop beschik je over alle expertise én praktische tips die nodig zijn om met jouw organisatie een stabiele koers uit te stippelen. Meer informatie en inschrijven

Complexiteit en onzekerheid dreigen

De voortekenen duiden er vooralsnog niet op dat een nieuw te vormen kabinet met een alomvattend plan komt dat alle onzekerheid wegneemt. Integendeel zelfs: ongeacht de politieke kleur van de toekomstige coalitie is er grote kans op meer onzekerheid. Vrijwel alle partijen zijn namelijk voorstander van beperking van de loondoorbetaling voor kleine bedrijven, terwijl zo’n maatregel eigenlijk maar één ding doet: het stelsel complexer maken. Deze toenemende complexiteit zal leiden tot ineffectiviteit, hogere kosten en dus een grote kans op nieuwe stelselwijzigingen. Kortom: méér onzekerheid, zolang we vanuit het verzekeringsvraagstuk blijven redeneren.

Het stelsel lijdt aan fundamentele zwakte

Toenemende complexiteit is zo gevaarlijk omdat het hybride stelsel voor met name de WGA toch al aan fundamentele zwakte lijdt. Kenners waarschuwen hier al geruime tijd voor. Binnen dit stelsel concurreren private partijen met het publieke UWV. Het is de bedoeling dat dit gebeurt op de kwaliteit van de uitvoering – de vraag wie de beste re-integratie levert. Dit wordt echter stelselmatig verstoord doordat UWV werkt met omslagfinanciering, terwijl private partijen uitkeringen moeten financieren via kapitaaldekking. Dit verschil heeft de voorbije jaren bij veel werkgevers geleid tot financiële optimalisatie: wat op korte termijn het beste financiële resultaat gaf, bepaalde bij de WGA de keuze tussen publiek en privaat. Dus niet de vraag wie de beste re-integratie levert.

Het blijft een wankel geheel

De al genoemde ingreep van het kabinet heeft voorkomen dat deze onevenwichtigheid het hybride WGA-stelsel helemaal liet klappen. Per saldo is er nu ook een grotere focus op re-integratie. Maar omdat het fundamentele verschil niet weg is, blijft het een wankel geheel. Neemt nu de complexiteit toe en de effectiviteit af, dan zal de politiek al snel nieuwe ingrepen (moeten) overwegen.

Ook het zzp-vraagstuk zorgt voor onzekerheid

Een factor die het gehele stelsel instabiel maakt, is het grote aantal onverzekerde zzp’ers en de ongelijkheid tussen flex en vast die hieruit voortvloeit. De OESO voegde zich onlangs bij de partijen die vinden dat hier met het oog op een goed functionerende economie iets aan moet gebeuren. Ook hier is de uiteindelijke oplossingsrichting echter zeer gevoelig voor politieke keuzes. De voorkeuren van politieke partijen variëren van niets doen (VVD) tot één basisverzekering voor alle werkenden (CDA). Ook hier is het dus zeer de vraag wat er bij een coalitieakkoord uit de bus komt. En de sterke verschillen vergroten niet direct de kans dat dit een plan is dat voor blijvende stabiliteit zorgt.

Goede uitvoering verschaft wél zekerheid

Zo komt de verzekeringsbenadering telkens weer neer op afhankelijkheid van de politiek en dus onzekerheid. Op zo’n instabiel kompas kan een bedrijf amper een koers uitstippelen. Verstandiger is om het vraagstuk om te draaien. De keuzes die werkgevers over verzekeren moeten maken, zijn belangrijk. Maar ze horen het sluitstuk te zijn van een veel bredere afweging over de best mogelijke inrichting van de uitvoering. Het sociale stelsel is weliswaar niet perfect, maar het beloont wel degelijk een focus op het creëren en behouden van loonwaarde. En hoewel deze focus bij eigenrisicodragen gemakkelijker te realiseren is, gaat deze regel net zo goed op voor werkgevers die bewust publiek verzekerd blijven. Ook voor hen loont het om actief de uitkeringslast te beperken – de beloning volgt hier alleen pas twee jaar later via een lagere gedifferentieerde premie.

Focus op loonwaarde loont

Kortom, het is altijd de kwaliteit van de uitvoering – instroompreventie, re-integratie – die uiteindelijk het verschil maakt. Welke coalitie er ook komt en wat die ook precies wijzigt in de sociale zekerheid: dit zal niet snel veranderen. Werkgevers hebben altijd baat bij goede risicobeheersing en uitvoering. En zekerheid bestaat dus wel degelijk, ook in politiek onzekere tijden. Maar je moet er wel méér voor doen dan premies vergelijken.

Alles weten over de laatste ontwikkelingen in de sociale zekerheid?
Schrijf je in voor onze Masterclass! Hierin praten we je in één dagdeel helemaal bij. Na afloop beschik je over alle expertise én praktische tips die nodig zijn om met jouw organisatie een stabiele koers uit te stippelen. Meer informatie en inschrijven

Waardeer dit blogbericht:
Getagged in: Kennismanagement

Leo Bil is directeur sociale zekerheid bij Acture. Acture is gespecialiseerd in private uitvoering van sociale zekerheid in Nederland en neemt hierin een leidende positie in. Het biedt werkgevers een gratis whitepaper over de gevolgen van de Modernisering Ziektewet.


linkedin hover 32

Reacties